Prolog: Exodus bez precedensu
“Bezprecedensowe 128 000 milionerów ma się przenieść na całym świecie w tym roku, przyćmiewając poprzedni rekord 120 000 ustanowiony w 2023 roku” – raportuje Dominic Volek, szef działu klientów prywatnych w Henley & Partners. To nie jest zwykła migracja. To exodus kapitału, talentu i wpływów na skalę, jakiej świat jeszcze nie widział.
Każdy z tych milionerów – definiowanych jako osoby posiadające płynne aktywa inwestycyjne o wartości co najmniej 1 miliona dolarów – to nie tylko cyferka w statystykach. To przedsiębiorcy (20% wszystkich HNWI), twórcy miejsc pracy, inwestorzy. Gdy odchodzą, zabierają ze sobą nie tylko pieniądze, ale całe ekosystemy ekonomiczne.
Geografia bogactwa: Kto zyskuje, kto traci
Zwycięzcy wielkiej redystrybucji
Zjednoczone Emiraty Arabskie stoją na czele jako światowy magnes bogactwa. W 2024 roku kraj ma przyjąć rekordowe 6700 milionerów – prawie dwukrotnie więcej niż USA, które zajmują drugie miejsce z 3800.
“Zero podatku dochodowego, złote wizy, luksusowy styl życia i strategiczna lokalizacja – ZEA ugruntowały swoją pozycję jako światowy numer jeden dla migrujących milionerów” – analizuje raport Henley Private Wealth Migration Report 2024.
Singapur utrzymuje trzecie miejsce z napływem 3500 milionerów. Miasto-państwo przyciąga swoją globalną łącznością, wyrafinowanym systemem bankowym i reputacją bezpiecznego, przyjaznego dla biznesu środowiska. Jako brama do Azji, strategiczna lokalizacja Singapuru czyni go hubem dla zamożnych osób z Chin, Indii i innych krajów regionu.
Kanada i Australia pozostają odwiecznymi ulubieńcami z napływem odpowiednio 3200 i 2500 HNWI. Ich stabilne systemy polityczne, wysokiej klasy opieka zdrowotna i rozległe zabezpieczenia prawne dla bogactwa przyciągają tych, którzy szukają bezpieczeństwa i jakości życia.
Przegrani: Kraje krwawiące kapitałem
Chiny ponownie będą największym przegranym globalnie, z przewidywanym wyjściem netto 15 200 HNWI w tym roku (w porównaniu do 13 800 w 2023). “Niepewność co do trajektorii gospodarczej Chin i napięcia geopolityczne doprowadziły milionerów do opuszczenia kraju” – komentują eksperci.
Wielka Brytania ma stracić 9500 milionerów w tym roku, na dodatek do 16 500 milionerów, których straciła w sześcioletnim okresie po Brexicie. Hannah White OBE, dyrektor Institute for Government w Londynie, wskazuje: “To interesująca i godna uwagi odwrócenie fortuny, ponieważ historycznie Wielka Brytania przyciągała zamożne rodziny z Europy, Afryki, Azji i Bliskiego Wschodu”.
Motywacje: Dlaczego bogaci pakują walizki
Obawy o bezpieczeństwo i stabilność
Wysokie wartości netto rodzin wybierają relokację z szeregu powodów, ale dominują obawy o bezpieczeństwo. W przypadku Izraela, konflikty zbrojne sprawiły, że kraj doświadczył “sejsmicznego przesunięcia” – z kraju przyjmującego milionerów stał się krajem ich masowego odpływu.
Dan Marconi, starszy doradca klienta w Henley & Partners Israel, mówi: “Ta sejsmiczna zmiana podkreśla, jak szybko konflikt może rozplątać atrakcyjność kraju dla światowych bogatych i globalnie mobilnych”.
Systemy podatkowe jako katalizator
Reżimy podatkowe są znaczącym czynnikiem napędzającym migrację milionerów. Kraje takie jak Wielka Brytania, która niedawno nałożyła 40% podatek od majątków powyżej 325 000 funtów i planuje zakończyć swój reżim non-dom, widzą exodus zamożnych rezydentów.
“Kiedy ktoś blady, chudy, ładny i sławny się uzależnia, potępienie zmienia się w adorację i naśladownictwo” – ta obserwacja o modzie na “heroin chic” równie dobrze opisuje stosunek do migracji podatkowej wśród elit.
Ekonomiczne tsunami: Konsekwencje odpływu
Efekt domina
Gdy milioner przenoszący 10 milionów dolarów przybywa do nowego kraju, jest to ekwiwalent generowania 10 milionów dolarów przychodów z eksportu. Milionerzy również inwestują na lokalnym rynku giełdowym, zwiększając zagraniczne inwestycje portfelowe kraju.
Prawie 60% centymilionerów i miliarderów-przedsiębiorców tworzy lokalne miejsca pracy poprzez swoje biznesy. Z firm Fortune 500 w 2024 roku, 230 zostało założonych przez “Nowych Amerykanów” – imigrantów lub dzieci imigrantów.
Kraje tracące HNWI mogą stanąć przed wyzwaniami
MIT Associate Professor Sarah Williams ostrzega o “masywnej reakcji łańcuchowej”, która może wpłynąć na banki, deweloperów i zwykłych obywateli – ostatecznie wstrząsając fundamentami gospodarek krajów tracących milionerów.
Boom migracji inwestycyjnej: Nowy paszport za milion
Złote wizy i obywatelstwo za inwestycję
Wzrost migracji milionerów napędza odpowiedni boom w sektorze migracji inwestycyjnej. Henley & Partners otrzymało rekordowe poziomy zapytań o programy rezydencji i obywatelstwa przez inwestycję w ciągu ostatnich 12 miesięcy z prawie 200 różnych krajów.
Top dwie narodowości obecnie napędzające popyt to Amerykanie i Hindusi, z Brytyjczykami, Filipińczykami i mieszkańcami RPA pozostającymi w Top 10, jak to miało miejsce przez ostatnie pięć lat.
Najpopularniejsze programy
Portugalia – Program Golden Residence Permit pozostaje popularnym wyborem w 2024 roku, mimo zakończenia opcji inwestycji związanej z nieruchomościami. Około 800 milionerów ma się przenieść do Portugalii w 2024 roku.
Grecja – Golden Visa Program przyciąga średnio 1200 milionerów w ciągu ostatnich trzech lat.
Malta – Citizenship by Naturalisation for Exceptional Services by Direct Investment pozwala na przyznanie obywatelstwa poprzez certyfikat naturalizacji zagranicznym osobom i ich rodzinom, które przyczyniają się do rozwoju gospodarczego kraju.
Azjatycki fenomen: Nowe centra bogactwa
Japonia – nieoczekiwany gracz
Japonia ma przyjąć 400 zamożnych migrantów, wzmocniona częściowo przez przyspieszający trend chińskich HNWI przeprowadzających się do Tokio, który rozpoczął się po Covid.
Tajwan i inne tygrysy
Do 2028 roku Tajwan ma doświadczyć najwyższego wzrostu o ponad 50%. Następne na liście są Turcja, Kazachstan, Indonezja, Japonia i Korea Południowa, które mają mieć wzrost milionerów odpowiednio o 43%, 37%, 32%, 28% i 27%.
Indie: Paradoks kraju produkującego i tracącego milionerów
Indie nadal tracą dużą liczbę milionerów, szczególnie do ZEA. Jednak te odpływy nie są szczególnie niepokojące, ponieważ Indie nadal produkują znacznie więcej nowych HNWI niż tracą na emigrację.
Co więcej, większość milionerów, którzy opuszczają Indie, zachowuje interesy biznesowe i drugie domy w kraju, co jest pozytywnym znakiem. Indyjscy milionerzy często opuszczają subkontynent w poszukiwaniu lepszego stylu życia, bezpieczniejszych i czystszych środowisk oraz dostępu do bardziej premium usług zdrowotnych i edukacyjnych.
Rosja i Ukraina: Wojna jako katalizator
Rosja i Ukraina również są na szczycie listy krajów z najwyższymi odpływami netto. Trwająca wojna rosyjsko-ukraińska stworzyła exodus milionerów dla obu krajów. Prawie połowa zamożnych rodzin na Ukrainie już opuściła kraj ze względów bezpieczeństwa.
W samym 2023 roku ponad 15 000 milionerów miało opuścić Rosję, aby uniknąć sankcji i niestabilności gospodarczej. Tsunami milionerów, które uciekło z Rosji po wybuchu wojny na Ukrainie, wydaje się słabnąć, z tylko 1000 przewidywanych do relokacji w tym roku (w porównaniu do 8500 w 2022 i 2800 w 2023).
Wielka Brytania: Upadek imperium bogactwa
Od magnetu do odpychacza
Wielka Brytania, a szczególnie Londyn, była tradycyjnie postrzegana jako jedno z najlepszych miejsc docelowych na świecie dla migrujących milionerów. Przez wiele lat (od lat 50. do początku 2000) konsekwentnie przyciągała dużą liczbę zamożnych rodzin z kontynentalnej Europy, Afryki, Azji i Bliskiego Wschodu.
Jednak ten trend zaczął się odwracać około dekadę temu, gdy więcej milionerów zaczęło opuszczać kraj, a mniej przyjeżdżało. Liczba milionerów w Wielkiej Brytanii spadła o 8% w ciągu ostatniej dekady – podczas gdy rosła gdzie indziej. W Niemczech populacja HNWI wzrosła o 15% w ciągu ostatnich 10 lat, we Francji wzrosła o 14%, podczas gdy liczba wzrosła o 35% w Australii, 29% w Kanadzie i oszałamiające 62% w USA.
Wnioski: Nowa mapa światowego bogactwa
Megatrend, który zmienia świat
“Kraje z największym wzrostem osób o wysokiej wartości netto nadal są tymi, które priorytetowo traktują polityki zaprojektowane, aby zachęcić milionerów do swoich brzegów” – konkluduje Volek w raporcie. “Dziewięć z Top 10 krajów przyciągających najwięcej milionerów w 2024 roku ma formalne programy migracji inwestycyjnej i aktywnie zachęca do bezpośrednich inwestycji zagranicznych w zamian za prawa rezydencji lub obywatelstwa”.
Przyszłość należy do elastycznych
Globalna redystrybucja bogactwa z powodu migracji milionerów ma znaczące implikacje ekonomiczne i społeczne. Kraje tracące HNWI, takie jak Chiny i Wielka Brytania, mogą stanąć przed wyzwaniami w utrzymaniu dynamiki gospodarczej i mogą zobaczyć spadki w niektórych sektorach, szczególnie luksusowych nieruchomości i finansów.
Z drugiej strony, kraje, które priorytetowo traktują korzystne polityki i wysoką jakość życia, zbierają korzyści z tej migracji. To nie jest tylko transfer pieniędzy – to transfer talentów, przedsiębiorczości i globalnych połączeń, które będą kształtować gospodarczą mapę świata na dekady.
Wielka ucieczka kapitału trwa. Pytanie nie brzmi, czy będzie kontynuowana, ale które kraje będą wystarczająco mądre i elastyczne, aby przyciągnąć globalnie mobilnych zamożnych – i które zapłacą cenę za sztywność i krótkowzroczność.